We wszystkich przypadkach, w których uprawniony domaga się od obowiązanego zapłaty oznaczonej kwoty pieniężnej, mówimy o roszczeniu pieniężnym. W związku z tym, że jak sama nazwa wskazuje, mamy do czynienia z pieniędzmi, ustawodawca przewidział szereg możliwości, które służą uniemożliwieniu dłużnikowi wyzbycia się majątku przed zakończeniem postępowania sądowego. Chodzi oczywiście o zabezpieczenie roszczeń pieniężnych.
Cel zabezpieczenia roszczenia
Pomiędzy zainicjowaniem postępowania cywilnego a jego prawomocnym zakończeniem zazwyczaj upływa dużo czasu. W wielu przypadkach konieczne jest zatem udzielenie osobie, która zainicjowała lub dopiero zamierza zainicjować postępowanie określonej ochrony prawnej. Po co? Z uwagi na to, że sytuacja dłużnika może w toku postępowania sądowego ulec pogorszeniu, co spowoduje, że wykonanie przyszłego orzeczenia stanie pod znakiem zapytania.
Podstawowym celem postępowania zabezpieczającego jest zatem zapewnienie uprawnionemu niezbędnej, tymczasowej ochrony prawnej niezwłocznie. Bez konieczności oczekiwania na prawomocne zakończenie postępowania co do istoty sprawy.
Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych – sposoby
Art. 747 Kodeksu postępowania cywilnego zawiera zamknięty katalog środków zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. Oznacza to, że w przypadku roszczeń pieniężnych stosowanie innych środków zabezpieczających jest po prostu niedopuszczalne.
Do sposobów zabezpieczenia roszczeń pieniężnych należą:
- Zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunku bankowego albo innej wierzytelności lub innego prawa majątkowego;
- Obciążenie nieruchomości obowiązanego hipoteką przymusową;
- Ustanowienie zakazu zbywania lub obciążania nieruchomości, która nie ma urządzonej księgi wieczystej lub której księga wieczysta zaginęła, lub uległa zniszczeniu;
- Obciążenie statku albo statku w budowie hipoteką morską;
- Ustanowienie zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu;
- Ustanowienie zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym obowiązanego albo zakładem wchodzącym w skład przedsiębiorstwa, lub jego częścią albo częścią gospodarstwa rolnego obowiązanego.
Wybór sposobu zabezpieczenia
Zdarzają się sytuacje, w których we wniosku o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego, uprawniony wskaże dwa czy trzy sposoby. W takiej sytuacji to zadaniem sądu jest wybór i zastosowanie odpowiedniego sposobu zabezpieczenia. Wybierając go, sąd powinien kierować się zapewnieniem uprawnionemu należytej ochrony, a jednocześnie nieobciążaniem obowiązanego ponad potrzebę.
