Kradzież jest jednym z popularniejszych przewinień. W zależności od okoliczności i przedmiotu kradzieży może stanowić wykroczenie lub przestępstwo. Kiedy zatem kradzież jest uznawana za przestępstwo, a kiedy jest jedynie wykroczeniem?
Czym jest kradzież? 4 jej typy
Definicję kradzieży znajdziemy w art. 278 § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z tym przepisem kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Należy przy tym podkreślić, że rzeczą ruchomą będzie nie tylko samochód, laptop czy telefon. Do tej kategorii zaliczamy również pieniądze i inne środki płatnicze, jak również dokumenty uprawniające do otrzymania sumy pieniężnej albo zawierające obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce (np. odcinek akcji, weksel, czek itp.).
Istnieją cztery typy przestępstwa kradzieży:
1) Typ podstawowy – określony w art. 278 § 1;
2) Kradzież programu komputerowego – określoną w art. 278 § 2;
3) Kradzież energii elektrycznej lub karty uprawniającej do podjęcia pieniędzy z automatu bankowego – art. 278 § 5;
4) Typ kwalifikowany kradzieży z art. 278 § 1, 2 i 5 – art. 294, w którym znamieniem kwalifikującym jest dopuszczenie się tego przestępstwa w stosunku do mienia znacznej wartości lub dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury.
Wykroczenie czy przestępstwo?
Kradzież będzie przestępstwem, jeżeli wartość przedmiotu kradzieży przekroczy określoną w Ustawie kwotę. Aktualnie granica ta wynosi 500 zł. Zaproponowana obszerna nowelizacja m.in. Kodeksu wykroczeń ma jednak nieco zmodyfikować tę kwotę i wskazany próg zwiększyć do 800 zł.
Wypadek mniejszej wagi
W kontekście kradzieży istnieje pojęcie wypadku mniejszej wagi. Czym on jest? Najogólniej — to sytuacja, w której okoliczności popełnienia przestępstwa, charakteryzują się przewagą elementów łagodzących, które sprawiają, że ten czyn nie przybiera zwyczajnej postaci, lecz zasługuje na znacznie łagodniejsze potraktowanie.
Okoliczności te wskazują, że popełniony czyn zabroniony nie jest na tyle niebezpieczny dla społeczeństwa oraz porządku prawnego, aby stosować wobec jego sprawcy zwykłe zasady odpowiedzialności przewidziane za zrealizowany przez niego typ przestępny.
Jeśli zostanie uznane, że dany czyn zabroniony jest wypadkiem mniejszej wagi, wówczas sprawca może liczyć na łagodniejsze traktowanie. Możliwe jest wówczas odstąpienie od wymiaru kary i orzeczenie jedynie środka karnego, a w niektórych przypadkach — nawet umorzenie postępowania karnego.
Jeżeli zaś sprawca dobrowolnie naprawił szkodę w całości albo zwrócił pojazd lub rzecz mającą szczególne znaczenie dla kultury, możliwe jest zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet odstąpienie od jej wymierzenia. Z kolei wobec sprawcy, który dobrowolnie naprawił szkodę w znacznej części, możliwe jest zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary.
