Jeszcze do niedawna egzekucja należności administracyjnych w Polsce kojarzyła się z długimi procedurami, papierową dokumentacją i powolnym obiegiem informacji między urzędami. W praktyce oznaczało to, że osoby zadłużone wobec państwa często zyskiwały czas – czas na spłatę, odwołania albo po prostu na przeczekanie biurokratycznych opóźnień. Teraz jednak nadchodzi duża zmiana. Ogólnopolska Platforma Egzekucyjna (OPE) ma całkowicie zmienić sposób ściągania należności publicznoprawnych w Polsce.
Cyfryzacja egzekucji – koniec papierowej biurokracji
Ogólnopolska Platforma Egzekucyjna to system informatyczny, który ma zautomatyzować proces egzekucji administracyjnej. W praktyce oznacza to odejście od papierowych dokumentów, ręcznego wprowadzania danych i długiego obiegu korespondencji między urzędami. Wszystkie informacje dotyczące długów mają być przekazywane elektronicznie i niemal natychmiast trafiać do odpowiednich organów egzekucyjnych.
Najważniejszym celem wprowadzenia OPE jest przyspieszenie egzekucji należności oraz zwiększenie jej skuteczności. System ma automatycznie weryfikować dokumenty, przekazywać tytuły wykonawcze i usprawniać komunikację między instytucjami państwowymi.
Kogo dotknie Ogólnopolska Platforma Egzekucyjna?
Wbrew temu, co może sugerować nazwa, OPE nie dotyczy wszystkich długów. System koncentruje się przede wszystkim na egzekucji administracyjnej, czyli należnościach wobec państwa i instytucji publicznych. Chodzi między innymi o:
- zaległe podatki,
- mandaty karne,
- opłaty administracyjne,
- cła,
- inne należności publicznoprawne.
Oznacza to, że osoby zadłużone w bankach, firmach pożyczkowych czy u prywatnych wierzycieli nie będą bezpośrednio objęte działaniem tej platformy. System dotyczy przede wszystkim zobowiązań wobec administracji publicznej.
Integracja z e-Urzędem Skarbowym
Jedną z najważniejszych zmian dla obywateli będzie integracja Ogólnopolskiej Platformy Egzekucyjnej z systemami elektronicznych usług skarbowych. Dzięki temu dłużnik po zalogowaniu do swojego konta online będzie mógł zobaczyć wszystkie swoje zaległości w jednym miejscu – wraz z kosztami egzekucji, odsetkami oraz statusem sprawy.
Z jednej strony oznacza to większą przejrzystość i łatwiejszy kontakt z urzędem, z drugiej jednak znika popularna wymówka: „nie wiedziałem o długu”, „nie dostałem pisma”, „list nie doszedł”. W systemie elektronicznym informacje będą dostępne praktycznie od razu.
Szybsza egzekucja i mniej błędów formalnych
Do tej pory wiele postępowań egzekucyjnych przeciągało się z powodu błędów formalnych w dokumentach lub problemów z doręczeniami. Nowy system ma automatycznie sprawdzać poprawność dokumentów jeszcze przed rozpoczęciem egzekucji. To oznacza mniej błędów, mniej odwołań z powodów formalnych i szybsze rozpoczęcie egzekucji.
Dla dłużników oznacza to przede wszystkim jedno – mniej czasu między powstaniem długu a rozpoczęciem jego ściągania przez państwo.
Elektroniczna komunikacja i szybkie płatności
Nowa platforma ma umożliwiać również elektroniczną komunikację z organem egzekucyjnym. Dłużnik będzie mógł składać pisma, wnioski czy wyjaśnienia online, bez konieczności wysyłania listów czy wizyt w urzędzie.
Planowane jest także wprowadzenie szybkich płatności elektronicznych, dzięki którym zaległość będzie można uregulować od razu po zalogowaniu do systemu. Ma to uprościć proces spłaty i zachęcić do szybkiego regulowania zobowiązań.
Kiedy system zacznie działać?
Wdrożenie Ogólnopolskiej Platformy Egzekucyjnej nie nastąpi jednego dnia. System będzie wprowadzany etapami, a kolejne funkcjonalności będą uruchamiane stopniowo. Jest to duży projekt informatyczny, który ma objąć wiele instytucji publicznych, dlatego jego pełne wdrożenie potrwa kilka lat.
Jedno jest jednak pewne – kierunek zmian jest jasny. Administracja publiczna przechodzi na cyfrowy model działania, a egzekucja należności ma być szybsza, bardziej zautomatyzowana i skuteczniejsza.
Co to oznacza dla dłużników?
Dla osób zadłużonych wobec państwa oznacza to przede wszystkim:
- szybsze wszczynanie egzekucji,
- łatwiejszy dostęp urzędów do informacji,
- mniej błędów formalnych w postępowaniach,
- pełną widoczność długów online,
- możliwość szybkiej spłaty przez internet,
- trudniejsze unikanie egzekucji.
Krótko mówiąc, czasy, w których można było liczyć na opóźnienia wynikające z papierowej biurokracji, powoli się kończą. Nowy system ma działać automatycznie i praktycznie bez przerw, co znacząco zwiększy skuteczność odzyskiwania należności przez państwo.
Podsumowanie
Ogólnopolska Platforma Egzekucyjna to kolejny krok w cyfryzacji administracji publicznej i jednocześnie duża zmiana dla osób posiadających zaległości wobec państwa. System ma przyspieszyć egzekucję, ograniczyć biurokrację i zwiększyć skuteczność ściągania należności publicznoprawnych.
Dla uczciwych podatników zmiana będzie praktycznie niewidoczna. Dla dłużników oznacza natomiast jedno – znacznie trudniej będzie ukryć zaległości, a egzekucja może rozpocząć się szybciej niż dotychczas.
