Zwrot bonifikaty przy zakupie lokali komunalnych to kwestia, która może zaskoczyć niektórych nabywców. W niektórych sytuacjach samorządy mają prawo domagać się zwrotu udzielonych bonifikat. Szczególnie jeśli mieszkanie zostanie sprzedane szybciej, niż przewiduje to umowa. Kluczowy okres to 5 lat od daty zakupu. Jeśli nieruchomość zmieni właściciela przed upływem tego czasu, samorząd może zażądać zwrotu środków. Dziś omówimy, w jakich okolicznościach samorząd może stwierdzić, że zwrot udzielonej bonifikaty będzie konieczny.
Kiedy organ może udzielić bonifikaty?
Kwestię udzielania bonifikat reguluje ustawa o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.). Zgodnie z art. 68 ust 1 wspomnianej ustawy, właściwy organ może udzielić bonifikaty, jeśli nieruchomość jest sprzedawana:
- na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej oraz innych celów publicznych;
- osobom fizycznym i osobom prawnym, które prowadzą działalność charytatywną, opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, naukową, badawczo-rozwojową, wychowawczą, sportową lub turystyczną, na cele niezwiązane z działalnością zarobkową, a także organizacjom pożytku publicznego na cel prowadzonej działalności pożytku publicznego;
- stowarzyszeniom ogrodowym w rozumieniu ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych z przeznaczeniem na rodzinne ogrody działkowe;
- poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy, jeżeli nieruchomość została od niego przejęta przed 5.12.1990 r.;
- na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego;
- kościołom i związkom wyznaniowym, mającym uregulowane stosunki z państwem, na cele działalności sakralnej;
- jako lokal mieszkalny;
- w wyniku uwzględnienia roszczeń, o których mowa w art. 209a ust. 1 u.g.n.;
- spółdzielniom mieszkaniowym w związku z ustanowieniem odrębnej własności lokali lub z przeniesieniem własności lokali lub domów jednorodzinnych;
- osobie, o której mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., z zastrzeżeniem, że nieruchomość przyległa jest przeznaczona lub wykorzystywana na cele mieszkaniowe;
- podmiotom, o których mowa w art. 61 ust. 1 u.g.n.;
- na cele realizacji przedsięwzięć rewitalizacyjnych, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy z 9.10.2015 r. o rewitalizacji.
Zwrot bonifikaty — kiedy?
Gdy ktoś kupuje nieruchomość od Skarbu Państwa lub jednostki samorządowej z korzystniejszą ceną dzięki bonifikacie, w pewnych okolicznościach zobowiązany będzie do zwrotu tej bonifikaty. Obowiązek taki nastąpi, jeśli osoba ta sprzeda lub zmieni przeznaczenie nieruchomości na inne niż te, które były podstawą do jej otrzymania, w ciągu 10 lat. Dla nieruchomości mieszkalnych ten okres jest krótszy i wynosi 5 lat.
Kiedy zwrot bonifikaty nie będzie konieczny?
W sytuacji, gdy zakupiona z bonifikatą nieruchomość jest sprzedawana, nie zawsze konieczny jest zwrot tej bonifikaty. Przepisy wskazują kilka wyjątków od tej reguły, które warto znać. Po pierwsze, jeśli sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz osoby bliskiej, taki zwrot nie jest wymagany. Osobami bliskimi są w rozumieniu u.g.n. członkowie rodziny, tacy jak — dzieci, rodzice, rodzeństwo, małżonkowie, czy osoby przysposabiające i przysposobione.
Kolejnym wyjątkiem jest sytuacja, gdy sprzedaż odbywa się między różnymi jednostkami samorządu terytorialnego lub między samorządem a Skarbem Państwa. Tutaj również nie ma obowiązku zwrotu bonifikaty.
Zwrotu bonifikaty nie wymaga także zamiana lokalu mieszkalnego na inny lokal mieszkalny lub nieruchomość służącą celom mieszkaniowym. Tak samo jest w przypadku, gdy środki uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego zostaną w ciągu 12 miesięcy przeznaczone na zakup innego lokalu mieszkalnego lub nieruchomości mieszkalnej.
Warto też zwrócić uwagę, że organ właściwy może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, jeśli uzna to za uzasadnione i otrzyma zgodę od wojewody, rady gminy lub sejmiku.
Należy pamiętać, że w przypadku, gdy bonifikata zostanie przekazana osobie bliskiej, a ta osoba sprzeda nieruchomość przed upływem określonego czasu, to zobowiązana jest do zwrotu bonifikaty. To samo dotyczy sytuacji, gdy środki ze sprzedaży nieruchomości zostaną przeznaczone na inne cele niż zakup kolejnej nieruchomości mieszkalnej. W takich przypadkach konieczny będzie zwrot bonifikaty.
Podsumowując, są pewne okoliczności, kiedy zwrot bonifikaty nie jest wymagany. Jednak zawsze warto dokładnie zapoznać się z obowiązującymi przepisami lub skonsultować się z ekspertem, aby uniknąć nieporozumień i potencjalnych problemów prawnych.
Jeśli masz jakiekolwiek pytania dotyczące zwrotu bonifikaty — zapraszam do kontaktu z moją Kancelarią.