Posiadanie narkotyków to temat, który wciąż pozostaje gorący i niejednoznaczny, rodząc mnóstwo pytań oraz wątpliwości. W polskim prawie zgodnie z obowiązującym stanem prawnym kwestie te są ściśle regulowane, a konsekwencje prawne mogą być bardzo poważne. Niemniej jednak nie wszystkie przypadki posiadania narkotyków kończą się wyrokiem skazującym. Istnieją określone sytuacje, w których możliwe jest umorzenie postępowania, dając szansę na zminimalizowanie konsekwencji prawnych.
Zastanawiasz się, kiedy możesz liczyć na umorzenie postępowania w kontekście posiadania narkotyków? Czy są okoliczności, które mogą wpłynąć na przebieg sprawy? Zapraszam do lektury tego artykułu, w którym przybliżę różne aspekty tej kwestii.
Posiadanie narkotyków – przesłanki umorzenia postępowania
Aby w ogóle można było rozważać o możliwości umorzenia postępowania dotyczącego posiadania narkotyków, konieczne jest spełnienie następujących przesłanek:
- Ilość posiadanych substancji musi być nieznaczna;
- Substancje te muszą być przeznaczone wyłącznie na własny użytek;
- Orzeczenie kary za ich posiadanie byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień społecznej szkodliwości.
Co ważne — wszystkie powyższe okoliczności muszą wystąpić łącznie.
Ilość „nieznaczna”, czyli jaka?
Jak to w wielu prawnych kwestiach bywa, tak jest i w tym przypadku — pewne określenia są bardzo niejasne. Na przykładzie omawianego przypadku chodzi o określenie ilości „nieznacznej”, jakim posługuje się ustawodawca. Ile to ilość „nieznaczna”? Skoro ustawodawca tego nie określił, z pomocą przyjdzie wypracowane w takich sprawach orzecznictwo.
„Na pewno jednak jest to ilość niewielka, odpowiadająca doraźnym potrzebom uzależnionego, to jest odczuwanemu współcześnie głodowi narkotycznemu, jedna, dwie porcje, lecz nie ilość od tego większa, choćby zgromadzono ją w przewidywaniu przyszłych potrzeb (por. wyrok SA w Krakowie z 4.10.2000 r., II AKa 161/00, KZS 2000, nr 10, poz. 39).”
„[…] niewielka ilość narkotyku stwarza pewne domniemanie faktyczne, że może być użyta (zażyta) tylko przez sprawcę” („Rzeczpospolita” 2012/4, s. 16)”
B. Kurzępa [w:] W. Kotowski, A. Ważny, B. Kurzępa, Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii. Komentarz, wyd. III, LEX/el. 2022, art. 62(a).
Określenie ilości to nie tylko gramy
Podczas analizowania, czy zidentyfikowana ilość substancji zabronionej jest „nieznaczna”, konieczne jest zwrócenie uwagi nie tylko na masę tej substancji, ale również na inne kryteria opisane w art. 115 § 2 Kodeksu karnego.
Przy całokształcie oceny znaczenie mogą mieć takie elementy jak:
- Wcześniejsza historia kryminalna sprawcy;
- Reputacja sprawcy;
- Rodzaj miejsce, w jakim narkotyki zostały znalezione, itd.
Bez wątpienia, społeczna szkodliwość takiego czynu powinna przekraczać minimalny poziom, ponieważ w przeciwnym wypadku postępowanie powinno być umorzone zgodnie z art. 17 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania karnego, a nie art. 62a omawianej ustawy.
Umorzenie postępowania o posiadanie narkotyków – i co dalej?
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie posiadania narkotyków niesie ze sobą konkretne skutki zarówno w zakresie materialnym, jak i procesowym. W praktyce taka decyzja oznacza, że sąd jest zobowiązany do wydania wyroku o przepadku środka odurzającego czy substancji psychotropowej. Co istotne, decyzja o przepadku dotyczy również sytuacji, gdy znaleziony narkotyk nie należał do osoby oskarżonej, co wynika z art. 70 ust. 2 danej ustawy.
Czy znalazłeś się w skomplikowanej sytuacji związanej z postępowaniem o posiadanie narkotyków? Skontaktuj się z nami już dziś, a wspólnie przeanalizujemy Twoją sprawę, szukając możliwości umorzenia postępowania.