Wiele osób być może nie zdaje sobie sprawy z tego, że podziału majątku można dokonać także przed rozwodem. Otóż podział majątku jak się okazuje, wcale nie jest zależny do orzeczenia rozwodu. Jak więc dokonać podziału swojego majątku jeszcze przed rozwodem? Wyjaśniam w dzisiejszym wpisie.
Podział majątku przed rozwodem – co zrobić najpierw?
Wraz z zawarciem związku małżeńskiego, pomiędzy małżonkami, z mocy prawa, powstaje ustrój wspólności majątkowej. Oznacza to, że od tej chwili każde z małżonków nie ma swojego osobnego majątku, a jeden wspólny.
W skład majątku wspólnego wchodzą w szczególności:
- Pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
- Dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
- Środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
- Kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie emerytalnym.
Choć podział majątku przed rozwodem jest możliwy, to można go dokonać wyłącznie po ustaniu wspólności majątkowej. Zgodnie z art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Zatem, małżonkowie, którzy chcą podzielić majątek jeszcze przed rozwodem, powinni w pierwszej kolejności wprowadzić rozdzielność majątkową. Można to zrobić u notariusza bądź w niektórych przypadkach także w sądzie.
Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie umownego podziału majątku.
Intercyza
Jak wspomniałam powyżej, aby mogło dojść do podziału majątku przed rozwodem, małżonkowie muszą najpierw ustanowić rozdzielność majątkową. Jednym ze sposobów na dokonanie tego jest zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej, czyli tzw. intercyzy.
Zgodnie z art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mogą na podstawie umowy majątkowej rozszerzyć ustawową wspólność lub ją ograniczyć, ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków.
W przypadku umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Każdy z małżonków samodzielnie zarządza swoim majątkiem.
Ustanowienie rozdzielności majątkowej w sądzie
Niekiedy sytuacja zmusza do tego, aby rozdzielność majątkowa była ustanowiona przez sąd. Zgodnie z art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Choć ustawodawca nie wskazał, czym są owe „ważne powody”, na gruncie ukształtowanego orzecznictwa można zaliczyć do nich: separację faktyczną, trwonienie majątku, alkoholizm, narkomania, hazard czy uporczywy brak przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny.
Podział majątku
Kiedy wspólność ustawowa małżeńska zostanie już zniesiona w jeden z dwóch wskazanych powyżej sposobów, małżonkowie mogą dokonać podziału majątku. W tym celu powinni udać się do notariusza i zawrzeć umowę o podział majątku wspólnego. Choć wymóg sporządzenia umowy o podział majątku wspólnego w formie aktu notarialnego dotyczy wyłącznie sytuacji, w której w skład majątku małżonków wchodzi nieruchomość, warto dokonać go w ten sposób niezależnie od posiadania (bądź nie) nieruchomości.