Instytucja odroczenia wykonania kary polega na odłożeniu na określony czas rozpoczęcia odbywania kary pozbawienia wolności. Jest ona wyjątkiem od zasady, ponieważ z reguły kara wykonywana jest niezwłocznie.
Z odroczeniem kary mamy do czynienia wyłącznie wówczas, gdy skazany nie rozpoczął jeszcze wykonywania kary, której nie wprowadzono jeszcze do wykonania. Czyli przed jego przyjęciem do zakładu karnego. Skoro odroczenie wykonania kary jest wyjątkiem od zasady jej niezwłocznego wykonania, sam wniosek w tym przedmiocie należy odpowiednio uargumentować. Kiedy możliwe jest odroczenie kary?
Czy złożenie wniosku wstrzymuje wykonanie kary?
Należy podkreślić, że samo złożenie wniosku o odroczenie kary, nie nie wstrzymuje jej wykonania kary.
Oznacza to, że gdy skazany (lub jego obrońca) złoży wniosek o odroczenie kary, będąc jeszcze na wolności, a przed rozpoznaniem tego wniosku zostanie przyjęty do zakładu karnego, to wówczas wniosek ten należy przekazać właściwemu sądowi penitencjarnemu. Wniosek ten „staje się” w takiej sytuacji wnioskiem o udzielenie przerwy w wykonaniu kary.
Kiedy odroczenie wykonania kary jest możliwe?
Wyróżniamy dwa rodzaje odroczenia kary — obligatoryjne oraz fakultatywne. Oznacza to, że zaistnienie niektórych ze wskazanych w ustawie przesłanek zmusza sąd do wyrażenia zgody na odroczenie kary. W innych przypadkach – może, lecz nie musi wyrazić on na to zgody.
Obligatoryjne odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności.
O obligatoryjności odroczenia kary możemy mówić wtedy, gdy skazany cierpi na chorobę psychiczną lub inną ciężką chorobę. Za ciężką chorobę uznaje się taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może zagrażać życiu lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo. Należy jednak podkreślić, że nie każda choroba psychiczna będzie powodować konieczność odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności. Będzie to jednak konieczne w sytuacji takiego rodzaju choroby psychicznej, która uniemożliwia skazanemu zrozumienie istoty kary oraz poddania się jej poprawczemu i wychowawczemu oddziaływaniu.
Fakultatywne odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności
Fakultatywne odroczenie wykonania kary ma na celu osłabienie zbyt ciężkich skutków umieszczenia w zakładzie karnym, dla skazanego lub jego rodziny.
Sąd może, ale nie musi odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności, jeżeli np.:
• Natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego i jego rodziny zbyt ciężkie skutki;
• Gdy zakład karny, w którym skazany ma odbywać karę, jest nadmiernie przeludniony. Innymi słowy, gdy powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m2.