W niektórych sytuacjach istnieje możliwość odbywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym. Mowa oczywiście o systemie dozoru elektronicznego (SDE), zwanego także potocznie bransoletą lub opaską. Odbywanie kary w tym trybie bez wątpienia daje skazanemu możliwość względnie normalnego życia. Podobnego do tego, które toczył przed wydaniem wobec niego wyroku skazującego. Aby jednak sąd zgodził się na dozór elektroniczny, konieczne jest spełnienie kilku przesłanek. Jakich? Wyjaśniam w dalszej części wpisu.
Dozór elektroniczny — na czym polega?
Dozór elektroniczny jest instytucją, która pozwala skazanemu na odbywanie kary pozbawienia wolności w jego miejscu zamieszkania, bądź innym mieszkaniu, które zostanie ustalone przez sąd jako miejsce odbywania kary. Choć kara odbywana jest poza murami więzienia, skazany nie jest całkowicie wolny. Wyznaczone mieszkanie może opuszczać jedynie w ściśle ustalonych przez sąd godzinach oraz w określonym celu. Może to być np. praca zarobkowa czy zrobienie niezbędnych zakupów spożywczych.
Komu przysługuje dozór elektroniczny?
Aby sąd wyraził zgodę na odbywanie kary pozbawienia wolności w tym systemie, muszą zostać spełnione następujące warunki:
- Orzeczona kara pozbawienia wolności nie może przekraczać 1 roku i 6 miesięcy;
- Sąd musi dojść do przekonania, że dozór elektroniczny będzie karą wystarczającą, aby zrealizować cele wychowawcze kary i zapobiec ponownemu popełnieniu przestępstwa;
- Skazany musi mieć określone miejsce stałego pobytu;
- Osoby pełnoletnie zamieszkujące wraz ze skazanym muszą wyrazić zgodę na odbywanie przez niego kary pozbawienia wolności we wspólnym lokalu
- Warunki mieszkaniowe skazanego muszą umożliwiać technicznie instalację SDE.
Kto nie może odbywać kary w tym systemie?
Kary w formie dozoru elektronicznego nie mogą odbywać osoby, wobec których orzeczono:
- karę aresztu,
- zastępczą karę aresztu za wykroczenie,
- zastępczą karę pozbawienia wolności za wykroczenie skarbowe,
- karę porządkową,
- środek przymusu skutkujący pozbawieniem wolności,
a także
- skazane na karę aresztu wojskowego oraz
- wielokrotni recydywiści.
Czy sąd na pewno wyrazi zgodę?
Pomimo spełnienia powyższych warunków, należy zdać sobie sprawę z tego, że zgoda sądu na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie jest obligatoryjna. Dozór elektroniczny jest instytucją fakultatywną. Poprzednia wielokrotna karalność skazanego, a tym samym, negatywny stosunek do popełnionego przestępstwa to bez wątpienia okoliczności, które nie wpłyną na pozytywną decyzję sądu. Może on wówczas uznać, że odbywanie kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym nie będzie spełniać swojej funkcji, a tym samym nie zostanie spełniony główny cel — resocjalizacja skazanego.