Wyobrażenie wolności może stać się dla osadzonych największą motywacją do zmiany, zarówno dla nich samych, jak i dla ich bliskich, którzy oczekują na ich powrót do domu. System prawny oferuje mechanizm, który może przyspieszyć ten moment. Chodzi oczywiście o warunkowe przedterminowe zwolnienie. W dalszej części wpisu przybliżymy charakterystykę tej instytucji.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie — jak z niego skorzystać?
Osoba pozbawiona wolności, jej obrońca, a nawet kurator sądowy czy personel zakładu karnego — wychowawca bądź dyrektor — mają prawo zainicjować procedurę wcześniejszego zwolnienia. Jednak podjęcie decyzji przez sąd wiąże się z analizą szeregu czynników dotyczących skazanego.
Czynniki decydujące o przedterminowym zwolnieniu:
- Stosunek skazanego do popełnionego czynu,
- Jego cechy charakteru oraz indywidualne okoliczności,
- Prowadzenie się przed naruszeniem prawa,
- Kontekst przestępstwa,
- Postępowanie w trakcie odbywania wyroku — wszystkie te aspekty sąd bierze pod uwagę podczas rozpatrywania wniosku.
Sąd ocenia, czy dana osoba po wyjściu z więzienia będzie postępować zgodnie z prawem i nie wróci na drogę przestępczą.
Moment, od kiedy możliwe jest warunkowe zwolnienie
Nie istnieje jedna, uniwersalna odpowiedź odnośnie terminu. Okres ten czasami ulega wydłużenia w przypadku określonych sprawców, np.: recydywistów.
Fundamentalnym wymogiem do ubiegania się o przedterminowe zwolnienie warunkowe jest odbycie przez osadzonego minimum połowy określonej kary więzienia. Brak spełnienia tego kryterium skutkuje automatycznym odrzuceniem wniosku o zwolnienie warunkowe, niezależnie od tego, czy inne okoliczności mogłyby przemawiać za takim rozwiązaniem.
Istnieją jednak odstępstwa od tej reguły, które pozwalają na ubieganie się o warunkowego przedterminowe zwolnienie po odbyciu mniejszej części kary. W tych przypadkach istotne są zarówno długość wyznaczonej kary, jak i rodzaj popełnionego czynu przestępczego.
Gdy osoba została skazana na nie mniej niż 25 lat „więzienia”, może ubiegać się o warunkowe przedterminowe zwolnienie po odbyciu 15 lat kary.
W przypadku, gdy osoba została osądzona za przestępstwo popełnione w warunkach recydywy – warunkowe przedterminowe zwolnienie może być dostępne dopiero po odbyciu dwóch trzecich lub trzech czwartych zasądzonej kary.
Osoba skazana na karę dożywotniego pozbawienia wolności może być może skorzystać z tej opcji po upływie 30 lat od rozpoczęcia odbywania kary.
Ponadto skazany ma prawo zawnioskować o warunkowe przedterminowe zwolnienie po przekroczeniu progu 25 lat odbywanej kary, bez względu na inne wymienione wyżej warunki.
Warunkowe zwolnienie może nastąpić po odbyciu co najmniej jednej trzeciej kary przez skazanego, który dopuścił się przestępstwa nieumyślnego, lub
- Jest młodociany;
- Sam sprawuje pieczę nad dzieckiem do lat 15, do której wykonywania są obowiązani rodzice;
- Jest kobietą, która w chwili orzekania o warunkowym przedterminowym zwolnieniu ma ukończone 60 lat, albo mężczyzną, który ukończył 65 lat.
Wyjątki od wyżej wymienionych zasad
W określonych ściśle uzasadnionych okolicznościach Sąd może podczas wyznaczania kary określonej w art. 32 pkt 3 lub 5, która obejmuje pozbawienie wolności lub dożywotnie pozbawienie wolności, zastosować bardziej restrykcyjne zasady dotyczące możliwości warunkowego przedterminowego zwolnienia skazanego.
Dodatkowo, orzekając karę dożywotniego pozbawienia wolności dla osoby, która dopuściła się przestępstwa po wcześniejszym prawomocnym skazaniu za zbrodnię przeciw życiu, zdrowiu, wolności osobistej, bezpieczeństwu ogólnemu lub za czyn terrorystyczny, gdzie poprzednia kara to dożywocie lub kara pozbawienia wolności na okres nie krótszy niż 20 lat, Sąd ma prawo nałożyć zakaz korzystania z warunkowego zwolnienia.
Orzekając karę dożywotniego pozbawienia wolności, Sąd może także wydać zakaz warunkowego zwolnienia, jeśli charakterystyka czynu, okoliczności towarzyszące jego popełnieniu oraz cechy osobowości sprawcy wskazują na istnienie stałego zagrożenia dla życia, zdrowia, wolności lub wolności seksualnej innych ludzi, jeśli sprawca byłby na wolności.
Podsumowanie
Proces wcześniejszego zwolnienia z więzienia jest szansą dla skazanych na nowy rozdział. Należy jednak pamiętać, że każdy przypadek jest inny i wymaga indywidualnego podejścia oraz gruntownej analizy. Warto w tym procesie korzystać z pomocy prawnej doświadczonego adwokata, aby zwiększyć szanse na pozytywną decyzję sądu. Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich znajduje się w takiej sytuacji, nasza kancelaria oferuje wsparcie i doradztwo w zakresie przygotowania niezbędnych dokumentów i reprezentacji przed sądem.
